E-liquid makenZelf e-liquid maken is voor steeds meer dampers een leuke bezigheid. Sommigen maken er zelfs een echte hobby van; altijd maar weer op zoek naar die ultieme smaak. Er is veel mogelijk en dus steeds wel weer een nieuwe uitdaging.

Een andere drijfveer voor het zelf mixen van e-liquid is kosten besparen. En je zult, zodra je bent gestart met het zelf e-liquid maken, er snel achterkomen dat die kostenbesparing echt aanzienlijk kan zijn.

We gaan het hebben over een paar verschillende manieren waarop je de e-liquid kunt mixen; van een simpele methode tot een meer geavanceerde mix-techniek. Daarnaast kijken we naar verschillende hulpmiddelen die je nodig hebt en natuurlijk belichten we ook de aspecten veiligheid en hygiëne. Alles komt aan bod. Dus, mix-schort aan en mixen maar ;-)!

Algemene inleiding

Eerst even kijken waar we het eigenlijk over hebben, de samenstelling van de vloeistof die je kunt dampen. E-liquid bestaat uit de volgende ingrediënten:

  1. Base: propyleen glycol (PG);
  2. Base: plantaardige glycerine (VG);
  3. Eén of meerdere aroma’s;
  4. Eventueel nicotine;
  5. Eventueel gedestilleerd water;
  6. Eventueel andere additieven zoals zoetstof, kleurstof, menthol, enzovoort.

Al deze componenten zijn los verkrijgbaar. Je kunt echter ook kiezen voor voorgemengde aroma-smaken en voorgemengde base. In dat geval is het zelf e-liquid maken eenvoudig en snel. Je bent dan echter wel gebonden aan standaarden en de prijs ligt vanzelfsprekend hoger in vergelijking met losse componenten.

De verhouding PG/VG

De verhouding tussen PG en VG is belangrijk bij het zelf e-liquid maken. Hieronder eerst een overzicht van de verschillende eigenschappen:

PG VG
Minder damp Meer damp
Sterkere throathit Zachtere throathit
Sterkere smaak, goede binding met aroma’s Minder sterke smaak, matige binding met aroma’s
Niet zoet Iets zoetig
Dunnere vloeistof Dikkere vloeistof
Kan soms allergische reactie opwekken Wekt geen allergische reactie op

Een aantal zaken om rekening mee te houden:

  • Smaaksterkte; een hoger VG gehalte vereist een hoger aroma percentage;
  • Dampproductie; een hoger VG gehalte geeft een dikkere en grotere hoeveelheid damp;
  • Viscositeit¹; een hoger VG gehalte geeft een dikkere vloeistof;
  • PG allergie; bij allergie op PG is een hoog VG gehalte eerder een noodzaak dan een keuze.

¹ Niet elke verdamper kan goed overweg met dikke e-liquid. Door de stroperigheid kan het transport van de e-liquid naar het wickmateriaal te langzaam gaan met een dryhit als gevolg.

Het nicotine-gehalte

Voor de eventuele keuze van de juiste hoeveelheid nicotine, zijn drie zaken van belang:

  1. Persoonlijke voorkeur; throathit (gevoel in de keel bij inhaleren) is sterker bij een hoger nicotinegehalte. Een hoger nicotinegehalte beïnvloedt de smaak echter negatief;
  2. Type verdamper; simpele standaard clearomizers leveren een lagere nicotineafgifte dan de high-end Rebuildable Tank Atomizers (RTA’s) of Rebuildable Dripping Atomizers (RDA’s);
  3. Inhaleertechniek; bij de MTL (Mouth To Lung) techniek, vergelijkbaar met het roken van een tabak sigaret, blijft de hoeveelheid damp en dus nicotine beperkt tot de hoeveelheid die je met een trekje in je mond kunt verzamelen. Bij de DL (Direct Lung) techniek kan je een veel grotere hoeveelheid damp en dus ook nicotine in één hijs tot je nemen.

Ter verduidelijking een aantal persoonlijke voorbeelden:

  • Standaard clearomizer: Mijn nicotinegehalte hierin is 7 tot 9 mg/ml (MTL techniek).
  • High-End RTA: Mijn nicotinegehalte hierin is 5 à 6 mg/ml (MTL techniek).
  • High-End RDA: Mijn nicotinegehalte hierin is 2 à 3 mg/ml (DL techniek).

De hierboven aangegeven range voor een type verdamper heeft te maken met de liquid-ingrediënten. Sommige e-liquids geven een hardere throathit en andere wederom een zachtere throathit.

Gedestilleerd water

Gedestilleerd water kan worden toegevoegd om de e-liquid dunner te maken zonder daarvoor meer PG te hoeven gebruiken. Dit is bijvoorbeeld aan te bevelen als je allergisch bent voor PG. Je gebruikt dan waarschijnlijk een hoog gehalte aan VG wat de e-liquid te dik kan maken voor het gebruik in jouw verdamper. De toevoeging van gedestilleerd water is dan de oplossing.

Dit zal echter de smaak niet positief beïnvloeden. Eerder negatief, alhoewel dit bij geringe hoeveelheid gedestilleerd water (tot maximaal 15%) bij gebruik van alleen pure VG (99,8 %) ook wel weer meevalt. Het aroma-percentage zal wel moeten worden verhoogd in deze samenstelling.

Additieven

Het toevoegen van additieven is niet noodzakelijk, maar kan voor sommige bereidingen net even dat extra beetje meer bieden wat de e-liquid voor jou perfect maakt. Een licht zoetje, zwaar zoet, verkoelend, menthol, nog meer crème, turquoise kleur, enzovoort.

Hulpmiddelen, tips, hygiëne en veiligheid

Goed gereedschap is het halve werk. Dat geldt zeker ook bij het zelf e-liquid maken. Sommige hulpmiddelen zijn voor de één overbodig en voor de ander een absolute must. Met onderstaande lijst van hulpmiddelen zeg ik niet dat het perse noodzakelijk is om het allemaal te hebben. Ik wil het aanbevelen omdat het bepaalde handeling wel een stuk gemakkelijker, hygiënischer en veiliger maakt.

Meest gebruikte hulpmiddelen:

Software – Voor het maken van alle berekeningen, het opslaan van je recepten, het bijhouden van je voorraden, het maken van batches, het bijhouden van notities, het printen van je recepten enzovoorts. Persoonlijk gebruik ik Juice Grinder inclusief de commerciële add-on voor het bijhouden van mijn voorraden, berekening van kosten en het maken van batches.

Vinyl handschoentjes – Hygiëne en veiligheid vind ik persoonlijk erg belangrijk bij het zelf e-liquid maken. Het dragen van vinyl handschoentjes beschermt de handen tegen het morsen van base met nicotine. Hoge concentraties nicotine op de huid is gevaarlijk en schadelijk. Tevens bescherm je hiermee tegen bacteriën die zich eventueel op de handen bevinden en in de e-liquid terecht zouden kunnen komen.

Mondbescherming – Ten aanzien van hygiëne is ook een mond/neusbescherming aan te bevelen. Vooral als je ook wel eens e-liquids maakt voor familie, vrienden en kennissen. Stel je bent verkouden en je moet plotsklaps niezen tijdens het mixen van een e-liquid die bedoeld is voor een van je vrienden. Behoeft geen verdere uitleg toch?!

Kunststof schrijfonderlegger – Handig om op te werken en kan achteraf ook gemakkelijk worden schoongemaakt.

Keukendoekjes – Om gemorste vloeistof snel te verwijderen. Er kan altijd wel eens iets misgaan en op zo’n moment ben je uiterst happy als er een rol binnen handbereik staat.

Maatbeker set – Voor het maken van grotere hoeveelheden kunnen maatbekers erg handig zijn. De opening aan de bovenzijde is groot genoeg zodat de vloeistoffen gemakkelijk kunnen worden toegevoegd. Tevens kan je bij een grote opening een mini mixer gebruiken om de e-liquid goed te mixen na toevoeging van alle ingrediënten. Wel brengt deze methode met zich mee dat het vanuit de maatbeker in flesjes moet worden gegoten met het risico op morsen. Mixen direct in het flesje voor uiteindelijk gebruik verdient wat mij betreft wel de voorkeur.

Mini trechtertje – Bijvoorbeeld voor het overgieten vanuit een maatbeker naar het uiteindelijke flesje voor gebruik. Een 10 ml, 20 ml of 30 ml spuit met stompe naald en grote doorlaat kan hiervoor ook worden gebruikt. Zeker bij dikkere e-liquids (hoog VG gehalte) is de doorlaat van een mini trechtertje vaak te klein.

Spuitjes –Verschillende maten spuitjes (met stompe naald) zijn noodzakelijk voor het mixen van de aroma’s, base, nicotine en de eventuele additieven. Niet alle vloeistoffen worden geleverd in flesjes met een handig druppeltuitje. Persoonlijk gebruik ik 1 ml, 2,5 ml, 5 ml, 10 ml en 20 ml.

Ontsmettingsalcohol – Voor het reinigen van de naalden bijvoorbeeld. Ethanol- en isopropanol alcohol tussen de 90% en 70% zijn weliswaar middenniveau desinfectiemiddelen, maar het gaat dan ook slechts om onze thuis e-liquid brouwerij. Lekker hobbyen maar ook oog blijven houden voor het beperken van enkele risico’s zoals gebruik van vervuilde naalden bijvoorbeeld.

Mini mixer – Als je de e-liquid aanmaakt in een maatbeker, is de opening aan de bovenzijde meestal groot genoeg om een mini mixer te gebruiken. Na het toevoegen van alle ingrediënten kan je met een mini mixer de e-liquid goed doorroeren / mixen. Hiermee bereik je binnen een minuut hetzelfde als met 10 minuten handmatig het flesje doorschudden.

Weegschaal (precisie balans) – Persoonlijk vind ik de mixmethode op basis van gewicht de meest accurate en meest handige manier voor het zelf e-liquid maken. Het software programma Juice Grinder laat op basis van een aantal standaard parameters, zoals het soortelijk gewicht van een vloeistof of aroma, zien hoeveel procent overeenkomt met hoeveel milliliter en rekent dat tevens om naar het aantal gram. De weegschaal moet kunnen meten tot op 1/100 gram nauwkeurig. Persoonlijk gebruik ik een precisie balans weegschaal 350 g x 0,01 gram.

Lege flesjes – In verschillende maten en kwaliteit verkrijgbaar. LDPE (Low Density Polyethylene), HDPE (High Density Polyethylene) en glas. De kunststof flesjes zijn gemakkelijk in gebruik door het druppeltuitje en flexibiliteit zodat je het in kan drukken. Glas is beter voor e-liquid als je het langer wilt bewaren. Echter die zijn voorzien van een druppelpipet. Heel handig voor gebruik met een RDA maar onhandig voor het vullen van een RTA of een clearomizer.

Etiketten – Natuurlijk is dit niet noodzakelijk maar het is wel handig als je meerdere smaken e-liquids maakt met verschillende PG/VG verhoudingen en wellicht ook verschillende nicotinegehaltes. Je kunt dan ten alle tijden op het flesje aflezen wat er in zit, wat de PG/VG verhouding is en de eventuele hoeveelheid nicotine. Als je het naar een nog hoger niveau wilt tillen kan je een kleine etikettenprinter aanschaffen.

Andere hulpmiddelen en steepen

Het lijkt misschien veel maar uiteindelijk valt het allemaal wel mee. Geen van de genoemde hulpmiddelen zijn moeilijk te verkrijgen en/of kosten veel geld. Daarnaast is het ook zo weer terugverdiend. Voor het zelf e-liquid maken zijn een goede voorbereiding, diverse hulpmiddelen en wat kennis nodig net zoals voor bijna elke andere hobby.

Wat we niet mogen vergeten is een schone werkomgeving. We hebben het natuurlijk niet over een steriele kamer maar een ‘gewone’ schone werkplek buiten het bereik van eventuele kleine kinderen en huisdieren.

Hulpmiddelen voor het snel steepen van e-liquids heb ik hierboven niet genoemd. Ik heb daar persoonlijk ook weinig ervaring mee. Als je de e-liquid op tijd maakt kan het ook rijpen zonder gebruik te maken van dergelijke hulpmiddelen.

Makkelijk en snel zelf e-liquid maken

We gaan beginnen met een voorbeeld voor de meest gemakkelijke en snelste manier voor het zelf e-liquid maken. Als je nog nooit eerder zelf een e-liquid hebt gemaakt is dit wellicht een methode om mee te starten.

We gaan ervan uit dat je in het bezit bent van bijvoorbeeld 1 flesje aroma van 10 ml en 1 flesje base vloeistof van 100 ml met de gewenste verhouding PG/VG en de eventueel gewenste hoeveelheid nicotine. Het aanbevolen mixpercentage voor de aroma is bijvoorbeeld 10%. We bekijken wat we moeten doen om 1 flesje van 10 ml en 1 flesje van 30 ml e-liquid aan te maken met het gebruik van spuitjes.

Voor alle duidelijkheid schrijven we het hieronder nog een keer in vereenvoudigde vorm op en mixen vervolgens de e-liquid aan de hand van de berekening:

Wat we hebben aangeschaft:
1 flesje 10 ml aroma, aanbevolen mixpercentage = 10%
1 flesje 100 ml base, PG/VG/water = 55/35/10, nicotine = 6 mg/ml

Te maken e-liquid:
1 flesje van 10 ml en 1 flesje van 30 ml
Voor gebruik een aroma en een base altijd eerst goed doorschudden!

De berekening en mix voor het 10 ml flesje:
Aroma: 10% van 10 ml = 1 ml
We zuigen met een spuitje 1 ml aroma op en doen dit in het lege flesje van 10 ml
Base: Is in dit geval de overige 9 ml
We zuigen met een spuitje 9 ml base op en voegen dit toe aan de 1 ml aroma in het 10 ml flesje

De berekening en mix voor het 30 ml flesje:
Aroma: 10% van 30 ml = 3 ml
We zuigen met een spuitje 3 ml aroma op en doen dit in het lege flesje van 30 ml
Base: Is in dit geval de overige 27 ml
We zuigen met een spuit 27 ml base op en voegen dit toe aan de 3 ml aroma in het 30 ml flesje

Het geheel afronden

Dopjes op de flesjes, etiketje er op plakken, goed doorschudden en donker en op kamertemperatuur opbergen. En natuurlijk altijd buiten het bereik van kleine kinderen en huisdieren houden. De aangegeven steeptijd voor dit recept aanhouden. Is het toevallig een ‘Shake & Vape’ recept kan je de e-liquid na het goed doorschudden direct dampen.

Vrij eenvoudig nietwaar? Sommige e-liquid leveranciers verkopen dus ook de vooraf gemixte aroma’s. Dat betekent dat 1 flesje aroma in werkelijkheid een mix van meerdere aroma’s bevat. Op de juiste hoeveelheden gemixt zodat het één van hun smaken representeert uit hun kant en klare e-liquid lijnen. Met behulp van deze methode kan je dan betrekkelijk eenvoudig je eigen mix van deze smaak maken. Vaak tegen een veel gunstiger prijs vergeleken met de kant en klare e-liquid.

Een geavanceerd e-liquid recept namaken

Nu we hebben geleerd hoe je op eenvoudige wijze zelf een e-liquid kunt maken is het tijd voor het meer geavanceerde werk. We gaan een complexe e-liquid namaken met gebruik van software en andere hulpmiddelen zoals onder andere de weegschaal.

We werken voor dit voorbeeld met de zeer nauwkeurige ‘mixen op gewicht’ methode. Het voorbeeld recept is van de website DIY or DIE en heet Rhodonite. Gezien de hoeveelheid VG die we in dit voorbeeld gaan gebruiken is dit eerder een e-liquid die bedoeld is om te dampen in een Sub-Ohm RTA of RDA. Maar je kunt de verhoudingen van PG/VG en het nicotinegehalte aanpassen naar wens.

Het recept:

Aroma merk Aroma smaak Mix percentage
Inawera Raspberry Koncentrat 0,5 %
FlavourArt Fuji 1 %
FlavourArt Cookie 2 %
FlavourArt Meringue 1 %
FlavourArt Fresh Cream 0,5 %
FlavourArt Almond 1,5 %
FlavourArt Torrone 0,25 %
The Flavor Apprentice Bavarian Cream 1 %
Flavor West Yellow Cake 1 %
The Flavor Apprentice Acetyl Pyrazine 0,5 %

Aroma’s en additieven van verschillende leveranciers komen in verschillende verpakkingen. Sommige leveranciers leveren met druppeltuitje, sommige niet. Dat betekent dat we voor de aroma’s zonder druppeltuitje straks spuitjes moeten gaan gebruiken bij het mixen.

Voorhanden basis ingrediënten als zijnde losse componenten:

  • Base nicotine: PG/VG = 50/50, nicotine 4,8 % of 48 mg/ml
  • Base PG: 100 % USP
  • Base VG: 99,8 % USP

Te maken e-liquid:

  • Hoeveelheid: 30 ml
  • Nicotinegehalte: 3 mg/ml
  • PG/VG verhouding: 30/70

De gegevens in het software programma invoeren

Eerst de basis ingrediënten en de te maken e-liquid eigenschappen invoeren:

Voordat het software programma de juiste hoeveelheden van alles kan berekenen moeten we eerst het soortelijk gewicht van de verschillende vloeistoffen en aroma’s aan het software programma bekend maken. Je kunt dit doen door de bekende gegevens van de betreffende vloeistof te gebruiken (Wikipedia biedt uitkomst). Voor de nicotine base en de aroma’s heb ik het zelf uitgerekend. Je kunt ook een milliliter van elk ingrediënt afwegen om tot een precisie van een paar cijfers achter de komma te komen. Maar ach, hoe ver moet je hierin gaan? Dat proef je echt niet meer.

Soortelijk gewicht van PG , VG, nicotine, water en de aroma’s:

PG = 1,036 en VG = 1,261. Voor de nicotine basis heb ik het uitgerekend op basis van een PG/VG verhouding van 50/50. Enzovoorts.

De aroma’s met hun basis en mix percentages

Vervolgens voeren we de aroma’s in met hun mix percentage en hun basis. Zoals reeds aangekondigd hebben in dit voorbeeld alle aroma’s een basis van alleen PG.

De nummers die je voor de aroma namen ziet staan heb ik puur voor mijn eigen gemak toegevoegd. Dan hoef ik niet zo lang te zoeken in de doos met aroma flesjes. Ik pak gewoon het flesje met dat nummer op het dekseltje. Scheelt veel zoektijd als je veel aroma’s hebt. Je kunt hiervoor kleine ronde blanco stickertjes aanschaffen.

Het berekende recept

Nu kunnen we het programma laten rekenen en zien we precies hoeveel gram van elk ingrediënt er moet gaan worden toegevoegd aan onze mix.

Zoals je in bovenstaande afbeelding kunt zien is de kolom ‘g’ (gram) vet gedrukt. Dit heb ik bewust zo ingesteld in het programma zodat het risico lager is dat ik een verkeerde waarde hanteer. Tevens heb ik het aantal decimalen voor deze kolom op 2 afronden gezet. Dat is nauwkeurig genoeg.

Laatste voorbereidingen voor het mixen

We kunnen nu voor elk van de basis vloeistoffen en aroma’s die geen druppeltuitje hebben de verschillende spuitjes vullen met het aantal milliliters welke het programma aangeeft. Iets meer is geen probleem, dat gaat later weer terug in het aromaflesje. Minder betekent bijvullen tijdens het mixen en dat is erg onhandig!

Als we dat klaar hebben kunnen we de weegschaal aanzetten en het lege flesje erop plaatsen. De weegschaal zal het gewicht van het lege flesje aangeven. We gebruiken de functie tarra van de weegschaal om het gewicht op 0,00 te zetten terwijl het lege flesje er nog op staat.

Starten met het mixen

We zijn nu klaar om te gaan mixen en het flesje met de verschillende ingrediënten te vullen. Daar gaan we:

  1. Voeg exact 2,13 gram base nicotine toe, daarna druk op tarra
  2. Voeg exact 0,15 gram Malina (Raspberry) toe, daarna druk op tarra
  3. Voeg exact 0,30 gram Fuji toe, daarna druk op tarra
  4. Voeg exact 0,60 gram Cookie toe, daarna druk op tarra
  5. Voeg exact 0,30 gram Meringue toe, daarna druk op tarra
  6. Voeg exact 0,15 gram Fresh Cream toe, daarna druk op tarra
  7. Voeg exact 0,45 gram Almond toe, daarna druk op tarra
  8. Voeg exact 0,07 gram Torrone toe, daarna druk op tarra
  9. Voeg exact 0,30 gram Bavarian Cream toe, daarna druk op tarra
  10. Voeg exact 0,30 gram Yellow Cake toe, daarna druk op tarra
  11. Voeg exact 0,15 gram Acetyl Pirazine toe, daarna druk op tarra
  12. Voeg exact 5,49 gram base PG toe, daarna druk op tarra
  13. Voeg exact 25,03 gram base VG toe, daarna zet de weegschaal uit en haal het flesje er vanaf

Het geheel afronden

Dopje op het flesje, etiketje er op plakken, goed doorschudden, donker en op kamertemperatuur opbergen en een dag laten steepen. Buiten het bereik van eventueel aanwezige kleine kinderen en huisdieren. Na een dag steepen nog eens goed doorschudden en dampen maar. Ik heb niet voor niets dit recept als voorbeeld gekozen. Ik vind het persoonlijk namelijk erg lekker.

Zelf e-liquid maken op basis van eigen recept

We hebben nu gezien hoe je op eenvoudige wijze een e-liquid kunt maken en hoe je een meer geavanceerd recept kunt namaken. We weten wat over het gebruik van de verschillende hulpmiddelen en over veiligheid en hygiëne bij het mixen. Je zou je haast afvragen wat wil ik nog meer. Er zijn plenty recepten te vinden op internet waarmee je waarschijnlijk de rest van je leven kan doorkomen.

Het ultieme van het zelf e-liquid maken is het uitvinden van een eigen recept wat volledig voldoet aan al jouw wensen. Wellicht ook de wensen van eventuele familie, vrienden en kennissen die ook van het roken overgestapt zijn op dampen.

Dit is echter wel een stuk ingewikkelder dan je misschien zou denken. Je moet dan echt wel wat kennis hebben van de verschillende aroma’s en aroma-merken. Je moet leren hoe bepaalde aroma’s met elkaar harmoniëren. Heel belangrijk daarbij zijn met name de verhoudingen in percentages die de smaak dan zo optimaal tot zijn recht laat komen. Een premium e-liquid maken is misschien wel een beetje te vergelijken met het koken van een bijzonder lekker gerecht. Of het maken van een overheerlijke cocktail of vruchtensap of limonade. De zoete snacks, taarten, milkshakes en desserts niet vergeten want dat kan ook heel lekker zijn om te dampen. Het is maar waar wat je lekker vind.

Zelf e-liquid maken is in ieder geval hartstikke leuk om mee bezig te zijn. Je kunt starten met het tweaken van bestaande recepten en al gaandeweg krijg je meer ervaring. “Learning by doing” of “Übung macht den Meister” zijn denk ik de juiste uitdrukkingen voor de beginnende doe-het-zelver op het gebied van zelf e-liquid maken.

Categorieën E-liquidUitleg